Maxaa ka Socda Dalka Suudaan? Dagaal, Barakac iyo Arrimo Kale.

Nov 12, 2025

Kadib markii ay dagaalladu kusii xoogeysteen galbeedka Suudaan gaar ahaan magaalada Alfaashir ee gobolka Daarfuur, waxaa sii laba-kacleeyay tiradda dhimasho iyo midda barakac ee ka firxanaya dagaallada sokeeye ee dalkan halakeeyay.

Dadka deegaanka ayaa xaqiijiyay in colaaddu ay faraha ka baxday 24 Oktoobar, ka hor qabsashada maleeshiyaadka Dacmu-Sariic ee magaalada Alfaashir, waxaana tan iyo markii ay maleeshiyaadku la wareegeen gacan ku haynta magaalada ay bilaabeen xasuuq ka dhanka ah dadka rayidka ah, arrinkaas oo dhalisay barakac baahsan.

Illo wareedyo ayaa tilmaamaya in dadku ay u firxanayaan meelo ka tirsan Suudaan, halka dadyow kale oo aan weli tiradoodu la shaacin ay gaareen dalka Chad ee dhaca Afrikada Dhexe, islamarkaana daris la ah Suudaan.

Inkastoo aan la shaacin tiradda rasmiga ah ee Suudaaniyiinta u barakacay dalka Chad haddana diraasad soo baxday ayaa tilmaamaysa in tiradda dadkaasi ay saddexda bilood ee nasoo aadan qiyaastii ay gaari karto 90,000 oo qof.

Dhibaatooyinka kuma eka kaliya gudaha dalka, waxaa lasoo warrinaya in dadka barakacayaasha ah ay xudduudaha ku wajahayaan rabshado, kufsi, xatooyo iyo falal kale oo amni darro, waxaa sidoo kale jira dad wadooyinka ku la’anaya iyagoo naftooda la baxsanaya.

Haweeney lagu magacaabo Muno Maxamed, ayaa warbaahinta uga warrantay mashahad ay la kulantay xilli ay ku howlaneed socdaal ay uga cararaysay colaadda dalka.

Waxay tirri “Anigoo la cararaya 3 caruur oo aan dhalay waxaan mar qura ka war helnay jugta gantaal culus, markan dhinacayga eegay waxaan arkey maydka eedadeyda, ka dibna wan daboolnay, waxaana sii wadanay socdaalkeena” ayay tirri haweeneydan iyadoo ilintu ay ka qubanayso.

Marka laga soo tago dilka iyo barakaca ay wajahayaan reer Suudaan, waxaa dhinaca kale wehliya haraad iyo gaajo, taasi oo ay usii dheertahay xarigga aan kala sooca lahayn ee ay kala kulmayaan RSF.

Saacadihii lasoo dhaafay maleeshiyaadka Janjawiidka ayaa xarig kula kacay illaa todobo qoys, kuwaasi oo ay ku eedeeyen in xubno ka tirsan qaraabadooda ay qeyb ka yihiin militerriga Suudaan, sida ay xaqiijiyeen Shabakadda Dhaqaatiirta Suudaan.

Sidoo kale, furin dagaaleed cusub ayaa ka dilaacday gobolka Galbeedka Kordufan, maleeshiyaadka RSF ayaa isku dayaya Inay la wareegaan magaalada Babanusa, taasi oo ay go’doomiyeen sanadkii lasoo dhaafay ee 2024-ka, waxayna arrintani dhalisay barakaca in ka badan 180,000 oo qof.

Dhinaca kale, waxaa tafa-xeedasho loogu jiraa heshiis xabad-joojin ah oo dhex mara labada dhinac ee ku dagaalamaya dalka, inkastoo weli aan si rasmi la isugu waafaqin.

Sarkaal ka tirsan militerriga Suudaan ayaa sheegay in aysan wax heshiis ah aqbali doonin illaa maleeshiyaadka RSF laga saaro goobihii ay dhowaan la wareegeen, islamarkaana meello gaar ah lagu soo koobo.

Tan iyo sanadkii 2023-ka, dalka Suudaan waxaa ka holcaya dagaal sookeeya oo u dhexeeya milteriga dalka ee uu hogaamiyo Cabdi Fataax Al-Burhaan iyo maleeshiyaadka Janjawiidka oo iyaguna ka amar qaata Maxamed Xamdaan Doglo.

Diraasaadka ayaa tibaaxaya in colaadda Suudaan ay ku dhinteen tobonaan kun oo qof, iyadoo sidoo kale ay ku barakaceen ku dhawaad 12 milyan, waxaana haatan laga dayrinaaya xaallada dalka.

FAAFREEB PRO